Pozbawienie władzy rodzicielskiej w Turcji z powodu braku zainteresowania dzieckiemAnaliza na tle orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów powszechnych

1. Wprowadzenie

Władza rodzicielska stanowi jedno z podstawowych praw i obowiązków rodziców wobec dziecka, obejmując w szczególności obowiązek pieczy nad osobą dziecka, jego wychowania oraz reprezentowania jego interesów. Nie ma ona jednak charakteru absolutnego. W sytuacjach, gdy dobro dziecka jest zagrożone, ustawodawca przewidział możliwość ingerencji sądu rodzinnego, aż do pozbawienia władzy rodzicielskiej włącznie.

Jedną z najczęściej występujących w praktyce podstaw ingerencji sądu jest rażący brak zainteresowania dzieckiem ze strony rodzica.

2. Podstawa prawna pozbawienia władzy rodzicielskiej

Zgodnie z art. 111 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, sąd opiekuńczy może pozbawić rodzica władzy rodzicielskiej, jeżeli:

• władza ta jest nadużywana,

• rodzic w sposób rażący zaniedbuje swoje obowiązki względem dziecka,

• istnieje trwała przeszkoda w wykonywaniu władzy rodzicielskiej.

Brak zainteresowania dzieckiem kwalifikowany jest w orzecznictwie jako rażące zaniedbywanie obowiązków rodzicielskich, o ile ma charakter długotrwały, uporczywy i zawiniony.

3. Brak zainteresowania dzieckiem w świetle orzecznictwa

Sądy podkreślają, że samo ograniczenie kontaktów z dzieckiem nie zawsze uzasadnia pozbawienie władzy rodzicielskiej. Kluczowe znaczenie ma całokształt zachowania rodzica.

W orzecznictwie wskazuje się, że brak zainteresowania może przejawiać się m.in. poprzez:

• brak kontaktów osobistych i telefonicznych,

• brak udziału w procesie wychowawczym i edukacyjnym,

• nieuczestniczenie w podejmowaniu istotnych decyzji dotyczących dziecka,

• brak zainteresowania zdrowiem, rozwojem i sytuacją emocjonalną dziecka,

• uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego.

Przykład z praktyki

Rodzic, który przez kilka lat nie utrzymuje żadnych kontaktów z dzieckiem, nie interesuje się jego sytuacją szkolną ani zdrowotną, a jednocześnie nie podejmuje prób odbudowania relacji, może zostać uznany za rażąco zaniedbującego swoje obowiązki rodzicielskie.

4. Stanowisko Sądu Najwyższego

Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, że pozbawienie władzy rodzicielskiej jest środkiem o charakterze wyjątkowym, który powinien być stosowany wyłącznie wówczas, gdy inne środki (np. ograniczenie władzy rodzicielskiej) okazują się niewystarczające.

Jednocześnie SN podkreśla, że:

„długotrwały brak zainteresowania dzieckiem, połączony z brakiem jakichkolwiek działań zmierzających do realizacji obowiązków rodzicielskich, może uzasadniać pozbawienie władzy rodzicielskiej”(post. SN, sygn. III CKN …).

Decydujące znaczenie ma zawsze dobro dziecka, a nie interes rodzica.

5. Dobro dziecka jako nadrzędna zasada

Zgodnie z art. 3 Konwencji o prawach dziecka oraz utrwalonym stanowiskiem sądów, dobro dziecka stanowi nadrzędne kryterium przy rozstrzyganiu spraw z zakresu władzy rodzicielskiej.

Sąd bada m.in.:

• wpływ postawy rodzica na rozwój emocjonalny dziecka,

• stabilność sytuacji życiowej dziecka,

• realne potrzeby dziecka, a nie deklaracje rodzica.

W praktyce podkreśla się, że sama biologiczna więź nie wystarcza, jeśli nie towarzyszy jej rzeczywiste zaangażowanie w życie dziecka.

6. Dowody w sprawach o pozbawienie władzy rodzicielskiej

W tego typu postępowaniach istotne znaczenie mają dowody, takie jak:

• dokumentacja szkolna i medyczna dziecka,

• zeznania świadków (np. nauczycieli, członków rodziny),

• opinie OZSS,

• korespondencja lub jej brak,

• historia realizacji obowiązku alimentacyjnego.

Sąd dokonuje oceny dowodów w sposób kompleksowy, uwzględniając perspektywę dziecka.

Podsumowanie

Pozbawienie władzy rodzicielskiej z powodu braku zainteresowania dzieckiem stanowi najdalej idącą ingerencję sądu w sferę praw rodzicielskich. Jest to jednak środek uzasadniony w sytuacjach, gdy rodzic w sposób trwały i zawiniony nie realizuje swoich podstawowych obowiązków, a jego postawa godzi w dobro dziecka.

Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny, przy czym decydujące znaczenie ma zawsze interes i bezpieczeństwo dziecka.

#prawoRodzinneTurcja #władzaRodzicielska #pozbawienieWładzyRodzicielskiej #dobroDziecka #prawoRodzinne #sądRodzinny #Turcja #prawoTureckie #orzecznictwoYargıtay #adwokatTurcja #kancelariaAdwokacka #sprawyRodzinne #ochronaDziecka #hukuk #ailehukuku